İslam-Kitabxanasıİslam-Kitabxanası

Azan vaxtları
Saytda axtar
Saytın menyusu
Kitabxana əxlaq
Zərif nöqtələr [5]
Böyük rəhbər ayətullah Xameneinin həyatından əhvalatlar [16]
Həyat dərsi [5]
İslam dünyagörüşü - Cəmiyyət və tarix [16]
İnsan və mənəviyyat [10]
İmam Hüseynin (ə) əxlaqi görüşləri [0]
Xəbərdarlıq [3]
“Miratur-rəşad” (hidayət güzgüsü) [15]
İslamda ailə 2 [16]
İslamda ailə 1 [16]
Fəsad sərçeşməsi (Şeytan tələsi) [6]
İslamda Əxlaq 2 [20]
İslamda Əxlaq 1 [26]
İmam Sadiqin (ə) bəyani ilə yaranışın sirləri [8]
Siddiqeyi-Tahirə (ə) 2 [13]
Siddiqeyi-Tahirə (ə) 1 [12]
Ailə səadətinə necə nail olaq? [18]
Kumeyl duasının şərhi 2 [13]
Kumeyl duasının şərhi 1 [12]
Minacatın əzəməti [13]
Ey ata, ey ana, biz müttəhimik [5]
Qadın - Fatimə Fatimədir [14]
Nəsihətlər [26]
İslam dünyagörüşü - Əbədi həyat [5]
Din təlimləri 2-ci cild (Uşaqlar və yeniyetmələr üçün dərslik) [30]
Din təlimləri 1-ci cild (Uşaqlar və yeniyetmələr üçün dərslik) [31]
İslam dünyagörüşü - İnsan Quranda [5]
İnsanı tanımaq [21]
Axirət azuqəsi 2-ci cild (Peyğəmbərin (s) Əbuzərə nəsihətləri) [24]
Axirət azuqəsi 1-ci cild (Peyğəmbərin (s) Əbuzərə nəsihətləri) [19]
Ariflərdən [9]
İslam dunyagörüşü İnsan və iman [6]
Əxlaqi və psixoloji çatışmazlıqların araşdırılması [19]
İslam və qərb mədəniyyəti [15]
Əbədi öyüd (ikinci cild) [22]
Əbədi öyüd (birinci cild) [23]
İlahi nəsihətlər [15]
Gəncliyin yeddi səması (zəruri dini biliklər) [9]
İslamda nümunəvi qadınlar – Fatimə (ə) [149]
Günahşünaslıq [19]
Nəfsin saflaşdırılması [24]
İslamda qəhrəman qadınlar [20]
Kəramət sahibləri [13]
Kamil insan [30]
Şəhadət yatağında Mövlanın (ə) öyüdü [17]
Rəbbin dərgahında [22]
İmam Hüseynin (ə) əxlaqi görüşləri [11]
İbrət güzgüsü [14]
İmam Zamanla görüşənlər [15]
Allaha doğru [33]
Allahın elçisi [20]
Sadiq yol axtaranlar üçün imam Sadiqin (ə) nəsihətləri [29]
Məhəbbət iksiri [26]
Hicab [14]
Kaş valideynlərim biləydi! [14]
Ayətullahül-üzma Behcətin həyatı [14]
Nəfsi saflaşdırmadan qabaq özünütanıma [4]
Övsafül-Əşraf [7]
Gənc ailələr üçün göstərişlər [6]
Əxlaq elmində 50 dərs [51]
İslamda övlad [1]
Islamda evlənmə və ailə hüququ-2 [11]
Islamda evlənmə və ailə hüququ-1 [13]
Bizim sorgumuz
Ramazan ayında oruc tutmusuzmu?
Total of answers: 1821
Saytın menyusu
Şərhlər: 14
Rəsmlər: 618
Əxlaq: 1118
Müxtəlif: 481
Etiqat, Tarix, Fəlsəfə: 1448
Quran, Hədis, İslam təlimləri, Fiqh: 1131
Statistika

Burda olanlar 1
Qonaqlar 1
İstifadəçilər 0
Son qeydiyyatçılar
  • Jafidlop
  • ElvinAliyev1986
  • ZauriceGar
  • Zartysot
  • Gunahsiz1gun
  • Ceyhun630
  • kami
  • artpak2012
  • zeyneb_a_va
  • Famesbar
  • Main » Articles » Quran » Quranda dunyaşünaslığın əsasları

    Quranda dunyaşünaslığın əsasları
    ALTINCI FƏSİL
    Varlıq aləmindəki özəl məxluqlar
    Varlıq aləmindəki dünya düzəni və bu aləmin çeşidli mərtəbələri haqqında bəhs etdik: Göy və Yer aləmi, burada olan varlıqlar, ülvi (yüksək) və süfli (aşağı) aləmə xas olan varlıqlar, Günəş, Ay və ulduzlar, maddi ünsürlər, bərk cisimlər (cəmadat), bitki və heyvanat aləmi və nəhayət varlıq düzənində sonuncu olan insan.
    Bunlarla yanaşı, Quranda bir sıra özəl varlıqlara işarə edilir ki, onlar haqqında yığcam məlumat vermək lazım gəlir. Söhbət ruh, mələklər, cin və şeytandan gedir.
    Ruh
    Quranda bəhs edilən varlıq nümunələrindən biri ruhdur. Bir sıra Quran ayələrində mələklərlə yanaşı ruhdan da bəhs edilir. Həmin ayələrə diqqət yetirək:
    Nəhl surəsi, 2-ci ayə:
    (Allah) mələkləri (Cəbraili) ruh (vəhy) ilə bəndələrindən istədiyinə göndərib belə buyurar: "İnsanları (əzabımla) qorxudub (bu həqiqəti Mənim adımdan onlara) bildirin: "Məndən başqa heç bir Allah yoxdur! Məndən
    qorxun!"
    Nəbə surəsi, 38-ci ayə:
    Ruhun (Cəbrailin) və mələklərin səf-səf duracağı gün Rəhmanın izn verdiyi kimsələrdən başqa heç kəs danışmayacaq, danışan da doğrunu deyəcəkdir!
    Qədr surəsi, 3-4-cü ayələr:
    Qədr gecəsi (savab cəhətdən) min aydan daha xeyirlidir. (O, ramazan ayının on doqquzuna, iyirmi birinə, iyirmi üçünə, iyirmi beşinə, əksər rəvayətə görə isə iyirmi yeddisinə təsadüf edir).
    O gecə mələklər və ruh (Cəbrail) Rəbbinin izni ilə (həmin gündən gələn ilin Qədr gecəsinədək dünyada baş verəcək) hər bir işdən ötrü Yerə enərlər.
    Məaric surəsi, 4-cü ayə:
    Mələklər və ruh (Cəbrail) Onun dərgahına (dünya ili
    ilə müqayisədə) müddəti əlli min il olan bir gündə
    qalxarlar.
    Bu ayələrdən göründüyü kimi, ruh mələklərlə yanaşı Allah tərəfindən nazil olur və Allaha doğru yuxarı qalxırlar. Ruh sanki Allah ilə insan arasında ünsiyyət vasitəsi kimi çıxış edir. Başqa bir yandan, ruh Qədr gecəsi nazil olur. Qurani-kərim də həmin gecə nazil olmuşdur. Ruhun belə bir şərafətli gecədə nazil olması onun əhəmiyyətinə dəlalət edir.
    Məsumların (ə) söylədiyi hədislərə görə, ruh mələklərdən böyükdür. Bu baxımdan bəzi təfsirlərdən gətirilən misallar diqqəti cəlb edir:
    "Ruh əlbəttə, Cəbraildən böyükdür, Cəbrail də başqa mələklərdən böyükdür. Ruhun mələklərdən böyük olması bir məsələ ilə təsdiqlənir, belə ki, Allah-təala buyurur ki, mələklər ruh ilə yanaşı aşağı enirlər" [65]. Ruhun mələklərlə müqayisədə böyük olması bir sıra mənbələrdə təsdiq edilir və həmin misalları təkrar etməyə lüzum yoxdur [66].
    Bəzi hədislərdə deyilir ki, ruh eyni zamanda Allaha ən yaxın məxluq sayılır. İmam Cəfər Sadiqdən (ə) belə bir rəvayət söyləyirlər:
    "Əziz və calal sahibi olan Allah ruhül-qüdsi xəlq etdi və o, Allaha ən yaxın məxluqdur" [67].
    Ruhun başqa bir özəlliyi də vardır: onun əmr aləminə mənsub olması. Əvvəlki fəsildə Allahın Əmr və xəlq aləminə işarə etmişdik. Ruh öz uca məqamına görə Əmr aləminə aiddir. Qurani-kərimin ayələrində bu məsələ xüsusi vurğulanır. İndi həmin ayələrə diqqət yetirək:
    İsra surəsi, 85-ci ayə:
    (Ya Məhəmməd!) Səndən ruh (ruhun mahiyyəti və keyfiyyəti) haqqında soruşarlar. De ki, "Ruh Rəbbimin əmrindəndir. (Allahın əmri ilə yaradılmışdır.) Sizə (bu barədə) yalnız cüzi bir bilik verilmişdir!"
    Mumin surəsi, 15-ci ayə:
    Dərəcələri yüksəldən (mələklərin, peyğəmbərlərin, övliyaların və möminlərin mərtəbələrini ucaldan, Özü hamıdan uca) və Ərşin sahibi olan Allah Öz sözünü-ruhunu (vəhyi) bəndələrindən istədiyinə nazil edir ki, (O, insanları) görüş günü (Yer və Göy əhlinin, ibadət edənlə məbudun, zalımla məzlumun bir-biri ilə görüşəcəyi, ruhların qovuşacağı qiyamət günü) ilə qorxutsun.
    Nəhl surəsi, 2-ci ayə:
    (Allah) mələkləri (Cəbraili) ruh (vəhy) ilə bəndələrindən istədiyinə göndərib belə buyurar: "İnsanları (əzabımla) qorxudub (bu həqiqəti Bizim adımızdan onlara) bildirin: "Məndən başqa heç bir Allah yoxdur! Məndən qorxun!"
    Şura surəsi, 52-ci ayə:
    (Ya Rəsulum!) Əvvəlki peyğəmbərlərə vəhylə nazil etdiyimiz kimi, sənə də beləcə əmrimizdən olan bir vəhy (möminlərə mənəvi inam verən Quran) göndərdik. Sən (bundan əvvəl) kitab nədir, imam nədir, bilməzdin. Lakin Biz onu bəndələrimizdən istədiyimizə haqq yolu göstərmək üçün bir nur etdik. Sən (o nurla insanları) düz yola yönəldirsən (islam dininə dəvət edib Haqqa qovuşdurursan).
    Quran ayələrindən bəlli olur ki, ruhun müəyyən xüsusiyyətləri var və onları belə ümumiləşdirmək mümkündür:
    1. Öncə işarə edildiyi kimi, bu məxluq mələklərlə yanaşı nazil olur və bir sıra ilahi əmrlər onunla gerçəkləşir.
    2. Ruh Allahın vəhyi üçün vasitədir. Bəzi ayələrdə vəhy Cəbrailə aid edilir, bəzi ayələrdə isə ruhül-qüds və ya ruhül-əminə aid edilir.
    Ruhun mələklərlə bağlılığı və onlara edilən vəhy üçün vasitə olması aşağıdakı ayələrdə təsdiqlənir:
    Bəqərə surəsi, 97-ci ayə:
    (Ya Məhəmməd!) Cəbrailə düşmən olan şəxsə söylə ki, həqiqətən, o, (Cəbrail) özündən əvvəlkiləri (Tövratı və İncili) təsdiq edən, möminləri doğru yola yönəldən, (onlara) mücdə verən Quranı Allahın izni ilə sənin qəlbinə çatdırmışdır (nazil etmişdir).
    Şüəra surəsi, 192-194-cü ayələr:
    Şübhəsiz ki, bu (Quran) aləmlərin Rəbbi tərəfindən nazil edilmişdir!
    Onu Ruhül-əmin (Cəbrail) endirdi.
    (Günahkarları Allahın əzabı ilə) qorxudan peyğəmbərlərdən olasan deyə, sənin qəlbinə (nazil etdi);
    Nəhl surəsi, 102-ci ayə:
    (Ya Məhəmməd!) De ki: "Ruhül-qüds (Cəbrail) onu (Quranı) sənin Rəbbindən iman gətirənlərə səbat vermək üçün bir haqq, müsəlmanlar üçün isə bir hidayət və mücdə olaraq nazil etmişdir!"
    3. Peyğəmbərlərin dinə dəvəti, insanları mənfi əməllərdən və dinsizlikdən çəkindirmələri, onlara Allah tərəfindən mücdə verməsi – bütün bunlar Allahın əmri ilə və ruh vasitəsilə baş verir. Bu yöndə nazil olan Quran ayələrinə bir daha diqqət yetirək:
    Mumin surəsi, 15-ci ayə:
    Dərəcələri yüksəldən (mələklərin, peyğəmbərlərin, övliyaların və möminlərin mərtəbələrini ucaldan, Özü hamıdan uca) və Ərşin sahibi olan Allah öz sözünü-ruhunu (vəhyi) bəndələrindən istədiyinə nazil edir ki, (O, insanları) görüş günü (Yer və Göy əhlinin, ibadət edənlə məbudun, zalımla məzlumun bir-biri ilə görüşəcəyi, ruhların qovuşacağı qiyamət günü) ilə qorxutsun.
    Nəhl surəsi, 2-ci ayə:
    (Allah) mələkləri (Cəbraili) ruh (vəhy) ilə bəndələrindən istədiyinə göndərib belə buyurar: "İnsanları (əzabımla) qorxudub (bu həqiqəti Bizim adımızdan onlara) bildirin: "Məndən başqa heç bir Allah yoxdur! Məndən qorxun!"
    Şura surəsi, 52-ci ayə:
    (Ya Rəsulum!) Əvvəlki peyğəmbərlərə vəhylə nazil etdiyimiz kimi, sənə də beləcə əmrimizdən olan bir vəhy (möminlərə mənəvi inam verən Quran) göndərdik. Sən (bundan əvvəl) kitab nədir, imam nədir, bilməzdin. Lakin Biz onu bəndələrimizdən istədiyimizə haqq yolu göstərmək üçün bir nur etdik. Sən (o nurla insanları) düz yola yönəldirsən (islam dininə dəvət edib Haqqa qovuşdurursan).
    Qeyd edək ki, öncə bu ayələr başqa bir münasibətlə misal olaraq gətirilmişdir və eyni ayələrin müxtəlif münasibətə uyğun misal kimi gətirilməsi təbii haldır və Quran ayələri çevik və əhatəli məzmunları bildirir.
    4. İnsanların imana gəlməsi, onların qəlbində iman nurunun şölə saçması da ruh vasitəsilə baş verir. Ruh bəşər ilə Haqq arasında ünsiyyət yoludur.
    Mücadələ surəsi, 22-ci ayə:
    (Ya Peyğəmbər!) Allaha və axirət gününə inanan heç bir tayfanın Allah və Onun Peyğəmbəri əleyhinə çıxanlarla – öz ataları, oğulları, qardaşları, yaxın qohumları olsalar belə – dostluq etdiyini görməzsən. Onlar elə kimsələrdir ki, Allah onların qəlblərinə iman yazmış və Öz dərgahından onlara güc vermişdir (iman, hidayət nuru əta etmişdir). Allah onları (ağacların) altından çaylar axan cənnətlərə daxil edəcəkdir. Onlar orada əbədi qalacaqlar. Allah onlardan, onlar da Allahdan razıdırlar. Onlar Allahın firqəsidirlər (Allahın dininə kömək edən kimsələrdir). Bilin ki, Allahın firqəsi – məhz onlar, nicat tapıb əbədi səadətə qovuşanlardır.
    Bu ayəyə görə Allah ruh vasitəsilə insanların qəlbinə iman nuru yazır və möminlər Allahın firqəsi adlanır. Ruh vasitəsilə imana gəlib Allaha bağlı olanlar nicat tapanlar sırasına daxildirlər.
    5. Ruh İsa (ə) peyğəmbərin vücudu ilə ünsiyyət tapan bir anlamdır və onun Allahın ruhu və kəlməsi kimi dəyərləndirilməsi heç də müşriklərin anladığı dar mənada başa düşülə bilməz. Allah ruh vasitəsilə İsa (ə) peyğəmbərə risalət vəzifəsi vermiş və onu ucaltmışdır.
    Nisa surəsi, 171-ci ayə:
    Ey kitab əhli! Öz dinimizdə həddi aşmayın! Allah barəsində yalnız haqqı deyin. Həqiqətən, Məryəm oğlu İsa əl-Məsih ancaq Allahın peyğəmbəri, (Cəbrail vasitəsilə) Məryəmə çatdırdığı bir söz və onun tərəfindən olan bir ruhdur. Allaha və peyğəmbərlərinə iman gətirin. (Allah barəsində) "üç" deməyin. (Belə sözlərə) son qoyun. Həqiqətən, Allah tək bir Tanrıdır. Övladı olmaqdan (bu bəşəri xüsusiyyətdən) kənardır. Göylərdə və Yerdə nə varsa, hamısı Onundur. Allahın (sizə) vəkil olması bəs edər!
    Allaha şərik qoşmağı və üçlük ideyasını rədd edən Quran növbəti ayədə belə buyurur:
    Nisa surəsi, 172-ci ayə:
    İsa əl-Məsih də, yaxın mələklər də Allahın qulu olmağı əsla özlərinə ar bilməzlər. Allah Ona ibadət etməyi özünə ar bilənlərin və lovğalıq edənlərin hamısını Öz hüzuruna toplayacaqdır!
    6. Ruh Allah tərəfindən insanların vücuduna üfürülən bir həqiqətdir. Bəşərin xilqət aləmindəki dəyər və üstünlüyü də həmin ruhla bağlı izah edilir.
    Səcdə surəsi, 6-9-cu ayələr:
    O, qeybi də, aşkarı da biləndir, yenilməz qüvvət və mərhəmət sahibidir!
    O yaratdığı hər şeyi gözəl yaratdı, insanı (Adəmi) yaratmağa palçıqdan başladı.
    Sonra onun nəslini nütfədən – bir qətrə zəif dəyərsiz sudan əmələ gətirdi.
    Sonra onu düzəldib insan şəklinə saldı və ona Öz ruhundan (Özünün yaratdığı ruhdan) üfürdü (həyat verdi). O sizə göz, qulaq və ürək verdi. Siz (bu nemətlərə) az şükür edirsiniz!
    Bu ayələrə görə palçıqdan və bir damladan yaranan insanı biçimə salan Allah ona ruh verməklə bu məxluqu şərəfləndirmişdir.
    Hicr surəsi, 28-30-cu ayələr:
    (Ya Məhəmməd!) Xatırla ki, bir zaman Rəbbin mələklərə belə demişdi: "Mən quru və qoxumuş (dəyişib başqa şəklə düşmüş) qara palçıqdan insan yaradacağam!
    Mən ona surət verib ruhumdan üfürdüyüm zaman siz ona (ibadət yox, təzim məqsədilə) səcdə edin"
    Bundan sonra mələklər ona (təzim məqsədilə) səcdə etdilər.
    Qara palçıqdan yaranan insana Allah tərəfindən ruh verildiyinə görə o, mələklərin təziminə layiq olur. Həmin fikir bir daha başqa ayələrlə təsdiq edilir.
    Sad surəsi, 71-73-cü ayələr:
    (Ya Peyğəmbər!) Xatırla ki, o zaman sənin Rəbbin mələklərə belə demişdi: "Mən palçıqdan bir insan (Adəmi) yaradacağam:
    Mən onu tamamlayıb (insan şəklinə salıb) Öz ruhumdan (Özümün yaratdığım ruhdan) üfürən kimi ona (hörmət üçün) səcdə edin".
    Buna görə də mələklərin hamısı birlikdə (Adəmə) səcdə etdi:
    Bəzi rəvayətlərdə də ruhun mərtəbələrinə işarə edilir və bu baxımdan İmam Cəfər Sadiqdən (ə) gətirilən bir rəvayət maraqlıdır:
    "Nəbi və vəsi dərəcəsi olanlarda beş ruh vardır: bədən ruhu, ruhül-qüds, qüvvət (güc) ruhu, şəhvət ruhu və iman ruhu. Möminlərdə dörd ruh vardır və onlarda təkcə ruhül-qüds yoxdur: bədən ruhu, qüvvət ruhu, şəhvət ruhu və iman ruhu. Kafirlərdə isə cəmi üç ruh vardır: bədən ruhu, qüvvət ruhu və şəhvət ruhu".
    İmam Sadiq (ə) sonra öz sözünü belə davam etdirmişdir:
    "İnsanın bədəni böyük (kəbirə) günaha batmayıbsa, onun yanında iman ruhu vardır, əgər böyük günah işlədərsə, həmin iman ruhu onu tərk edəcəkdir. Əgər bir kimsədə ruhül-qüds sakin olarsa, o şəxs böyük günah işlətməz" [68].
    Ayə və hədislərdən bəlli olur ki, ruh vahid bir həqiqətdən ibarətdir və onun müxtəlif mərtəbə və dərəcələri vardır. Bunlar arasında ruhun güclü və zəif dərəcələri diqqəti cəlb edir. Mələklərdən uca olan mərtəbə ən yüksək mərtəbə sayılır və bundan sonra ruhül-qüds gəlir. Sonra iman ruhu və daha sonra isə başqa aşağı mərtəbələr gəlir. Ruhun ən yüksək mərtəbəsi filosoflar arasında "Əzəm ruh" (əzəmətli ruh), "ilkin ağıl" və ya "geniş ruh" adlanır.
    Mələklər
    Quranda bəhs edilən özəl varlıqlardan biri mələklərdir. Qurani-kərim təqribən yüz dəfə bu məxluqun adını çəkir və hər bir müsəlmanı mələklərin varlığına inanmağa dəvət etmişdir.
    Bəqərə surəsi, 285-ci ayə:
    Peyğəmbər Rəbbi tərəfindən ona nazil edilənə (Qurana) inanmış və möminlər də iman gətirmişlər. (Onların) hamısı Allaha, Onun mələklərinə, kitablarına və bütün peyğəmbərlərinə iman gətirərək dedilər: "Biz Onun peyğəmbərləri arasında fərq qoymuruq. (Allahın hökmlərini) eşitdik (anladıq) və itaət etdik. Ey Rəbbimiz, bizi bağışla, (axırda) Sənin dərgahına (hüzuruna) qayıdacağıq!"
    Bu ayədə Allaha iman, Onun peyğəmbərlərinə, nazil etdiyi kitablara və mələklərə iman ilə yanaşı qoyulur. Hər bir mömin insan Allaha, Onun peyğəmbərlərinə və nazil etdiyi kitaba inandığı kimi, mələklərə də iman bəsləməlidir. Deməli, mələklərə iman islam etiqadının şərtlərindəndir.
    Başqa iki ayəyə müraciət edək.
    Bəqərə surəsi, 97-98-ci ayələr:
    (Ya Məhəmməd!) Cəbrailə düşmən olan şəxsə söylə ki, həqiqətən o, (Cəbrail) özündən əvvəlkiləri (Tövratı və İncili) təsdiq edən, möminləri doğru yola yönəldən, (onlara) mücdə verən Quranı Allahın izni ilə sənin qəlbinə çatdırmışdır (nazil etmişdir).
    Hər kim Allaha, Onun mələklərinə və peyğəmbərlərinə, Cəbrailə və Mikailə düşməndirsə, şübhəsiz, Allah da (belə) kafirlərə düşməndir.
    Bu iki ayədə mələklərə iman Allaha və peyğəmbərə (s) imanla yanaşı qoyulmuş və hətta mələkləri inkar etmək küfr nişanəsi sayılmışdır.
    Daha bir ayəyə diqqət yetirək:
    Bəqərə surəsi, 177-ci ayə:
    Yaxşı əməl heç də (ibadət vaxtı) üzünüzü günçıxana və günbatana tərəf çevirməkdən ibarət deyildir. Yaxşı əməl sahibi əslində Allaha, axirət gününə, mələklərə, kitaba (Allahın nazil etdiyi bütün ilahi kitablara) və peyğəmbərlərə inanan, Allaha məhəbbəti yolunda (və ya mal-dövləti çox sevməsinə baxmayaraq) malını (kasıb) qohum-əqrabaya, yetimlərə, yoxsullara, (pulu qurtarıb yolda qalan) müsafirlərə, dilənçilərə və qulların azad olunmasına sərf edən, namaz qılıb zəkat verən kimsələr, eləcə də əhd edəndə əhdinə sadiq olanlar, dar ayaqda, çətinlikdə (ehtiyac, yaxud xəstəlik üz verdikdə) və cihad zamanı (məşəqqətlərə) səbr edənlərdir. (İmanlarında, sözlərində və əməllərində) doğru olanlar onlardır. Mütəqqi olanlar da onlardır!
    Bu ayə iman məsələsini daha geniş müstəvidə bəyan edir. Mələklərə inam isə Allaha, peyğəmbərlərə, səmavi kitablara və qiyamətə inamla yanaşı tutulur və həmin məsələ iman və etiqadın nişanələrindən sayılır. Bunların hamısı mələklərin Allah tərəfindən nazil olan özəl məxluq olduğunu göstərir.
    İslam rəvayətlərindən bəlli olur ki, mələklərin sayı olduqca çoxdur. İmam Cəfər Sadiqdən (ə) soruşurlar ki, adamların sayı çoxdur, yoxsa mələklərin? O, bu sualın cavabında belə buyurur:
    "And olsun canımızın ixtiyar sahibinə ki, Göylərdə olan mələklərin sayı Yerdəki torpaq zərrələrindən çoxdur. Göylərin hər yerində Allaha sitayiş edən, Onu hər şeydən pak və uca tutan mələklərin izi vardır. Yerdə nə varsa, hamısının yanına mələk göndərilir və bu mələklər onların əməlləri barədə Allaha məlumat verir. Allah bütün əməllərdən xəbərdardır" [69].
    Mələklərin xüsusiyyətləri
    Qurani-kərim mələklərə aid bir sıra xüsusiyyətlər və sifətlər göstərmişdir. Burada həmin xüsusiyətləri ümumi şəkildə təhlil etməklə, mələkləri öz bəşəri təsəvvürümüzlə daha yaxşı tanımağa çalışaq.
    1. Allahın əmrinə tabe olmaq.
    Mələklərə xas olan səciyyələrdən biri onların Allahın fərmanlarına müti və tabe olmasıdır. Mələklər heç vaxt Allahın əmrindən boyun qaçırmazlar. Bu yöndə nazil olan bir neçə ayəyə diqqət yetirək:
    Təhrim surəsi, 6-cı ayə:
    Ey iman gətirənlər! Özünüzü və əhli-əyalınızı elə bir oddan qoruyun ki, onun yanacağı insanlar və daşlar (daşdan düzəlmiş bütlər), xidmətçiləri isə Allahın onlara verdiyi əmrlərə asi olmayan, buyurulduqlarını yerinə yetirən daş qəlbli (heç kəsə zərrəcə rəhm etməyən) və çox sərt təbiətli mələklərdir (zəbanilərdir).
    Ənbiya surəsi, 27-28-ci ayələr:
    Mələklər Allahdan qabaq söz danışmaz, yalnız Onun əmri ilə iş görərlər.
    Allah onların nə etdiklərini və nə edəcəklərini bilir. Onlar yalnız Allahın razı olduğu (izn verdiyi) kəslərdən ötrü şəfaət edə bilər və Onun heybətindən qorxarlar.
    Nəhl surəsi, 49-50-ci ayələr:
    Göylərdə və Yerdə olan bütün canlılar, hətta mələklər belə heç bir təkəbbür göstərmədən Allaha səcdə edərlər!
    Onlar öz fövqlərində olan Allahdan qorxar və özlərinə buyurulanları edərlər!
    Bu ayələr göstərir ki, mələklər günah və xətadan uzaq və pakdır, onlar ismətli və təmizdir.
    2. Mələklər Allahın xalis bəndələridir.
    Mələklər bütün məxluq kimi Allahın birliyinə iman gətirir, həmişə Allaha səcdə və təsbih edirlər.
    Ali-İmran surəsi, 18-ci ayə:
    Allah Özündən başqa heç bir Tanrı olmadığına şahiddir. Mələklər və elm sahibləri də haqq-ədalətə boyun qoyaraq (Haqqa tapınaraq) O qüvvət və hikmət sahibindən başqa ibadətə layiq heç bir varlıq olmadığına şəhadət verdilər.
    Nəhl surəsi, 49-cu ayə:
    Göylərdə və Yerdə olan bütün canlılar, hətta mələklər belə heç bir təkəbbür göstərmədən Allaha səcdə edərlər!
    Ənbiya surəsi, 28-ci ayə:
    Allah onların nə etdiklərini və nə edəcəklərini bilir. Onlar yalnız Allahın razı olduğu (izn verdiyi) kəslərdən ötrü şəfaət edə bilər və Onun heybətindən qorxarlar.
    Mələklər Allahdan qorxar, Onun qarşısında təslim olarlar. Ayələr mələklərin Allaha təslim olan bəndəlik sifətini təsdiq edir.
    Mələklər Allaha ibadəti ilahi eşq səviyyəsinə yüksəldərək heç vaxt ibadətdən yorulmazlar. İbadət zamanı onlara heç bir süstlük və zəiflik yol tapmaz.
    Ənbiya surəsi, 19-20-ci ayələr:
    Göylərdə və Yerdə olan bütün məxluqat Allahındır (Tanrının qüdrət əsəridir). Onun dərgahında olanlar (rütbə və şərəf etibarilə mənən Allaha yaxın mələklər) Ona ibadət etməyə təkəbbür göstərməz və (bu ibadətdən) yorulmaq bilməzlər.
    Onlar gecə-gündüz, yorulub-usanmadan (Rəbbini) təqdis edib şəninə təriflər deyərlər.
    Category: Quranda dunyaşünaslığın əsasları | Added by: Islam_Kitabxanasi (2012-06-07)
    Views: 450 | Rating: 0.0/0
    Total comments: 0
    Only registered users can add comments.
    [ Registration | Login ]

    Quranda axtar
    Quran,Hədis,İslam təlimləri, Fiqh
    Quran
    İstifadəçi girişi
    Login:
    Password:
    Kitabxana əxlaq
    Etiqat, Tarix, Fəlsəfə, Dini yaradıcılıq
    Dost saytlar
  • İslamQadını
  • Günahkar-Bəndə
  • Kitablar yüklə
  • Bölmələr
    Tarix [535]
    Etiqat [869]
    Fəlsəfə [4]
    Dini yaradıcılıq [40]
    Bölmələr
    Quran [585]
    Hədis [253]
    İslam təlimləri [24]
    Fiqh [219]
    Azan vaxtları [1]
    Dua [26]
    Din [13]
    Namaz [10]
    Kateqoriyalar
    Quran təhrif olunmayıb [17]
    Quranın tilavәt qaydaları [22]
    Surələr Gülüstanı [26]
    Əl-Bəyan 1-ci cild [21]
    Əl-Bəyan 2-ci cild [22]
    Quranla dərman [10]
    Quranda Namaz [9]
    Qurani-Kərimin tərcüməsi [46]
    Quranda dunyaşünaslığın əsasları [24]
    Quran və Qiyamət “Tur” surəsinin təfsiri [13]
    Nurul-Quran (Bəqərə surəsinin 187-286-cı ayələrinin təfsiri) [11]
    Nurul-Quran (Bəqərə surəsinin 83-186-cı ayələrinin təfsiri) [12]
    Nurul-Quran (Fatihə və Bəqərə surəsinin 82-ci ayəyə qədər təfsiri) [12]
    Nurul-Quran (Ənam surəsinin təfsiri) [9]
    Nurul-Quran (Nisa surəsinin təfsiri) [13]
    Nurul-Quran (Maidə surəsinin təfsiri) [9]
    Nurul-Quran (Ali-İmran surəsinin təfsiri) [12]
    Quranın elmi ecazkarlığl [17]
    Nur təfsiri (1-ci cild) [31]
    Nur təfsiri (2-ci cild) [42]
    Nur təfsiri (3-cü cild) [34]
    Nur təfsiri (4-cü cild) [37]
    Nur təfsiri (5-ci cild) [26]
    Nur təfsiri (6-cı cild) [37]
    Nur təfsiri (7-ci cild) [60]
    Nur təfsiri (8-ci cild) [13]
    Nur təfsiri (9-cu cild) [0]
    Nur təfsiri (10-cu cild) [0]
    Nur təfsiri (11-ci cild) [0]
    Nur təfsiri (12-ci cild) [0]
    Rəsmlərimiz
    Copyright MyCorp © 2019